เทศน์เช้า วันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๕๖๙

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไปเที่ยวสวนเห็นคนเกิด คนแก่ คนเจ็บ คนตายไง มันต้องมีฝั่งตรงข้าม ไม่เกิด ไม่แก่ ไม่เจ็บ ไม่ตายในพระพุทธศาสนา

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประสบความสำเร็จแล้ว องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงได้มาเทศนาว่าการ อบรมบ่มเพาะพระในสมัยพุทธกาลเป็นพระอรหันต์มากมาย แต่เป็นอลัชชีก็เยอะ

กึ่งกลางพระพุทธศาสนา หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านทุ่มเททั้งชีวิต ท่านแสวงหาคุณงามความดีเพื่อหัวใจของท่าน แล้วท่านก็ประสบความสำเร็จในหัวใจของท่าน ท่านถึงได้บอกแนวทางที่ถูกต้อง ที่ถูกต้อง

เราเกิดมาเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนานะ เราก็เกิดกับโลกนี่แหละ โลกก็โลกธรรม ๘ มีลาภเสื่อมลาภ มียศเสื่อมยศ เรามีพ่อมีแม่ เราก็รักพ่อรักแม่เรานะ เพราะเราเกิดกับโลก เพราะองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกิดจากพระนางมหายามา ศึกษาค้นคว้าอยู่ ๖ ปีไง กว่าจะถึงสิ้นสุดแห่งทุกข์สมความปรารถนาที่ไปเที่ยวสวน เห็นคนเกิด คนแก่ คนเจ็บ คนตาย

ปฏิบัติอยู่ ๖ ปีมันไม่มีทางออกทั้งนั้นน่ะ จนประสบความสำเร็จในวันวิสาขบูชาไง อาสวักขยญาณ ทำลายอวิชชาในหัวใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มัคโค ทางอันเอก ทางสายกลางในพระพุทธศาสนา

ทางสายกลางในพระพุทธศาสนา

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็เกิดเป็นมนุษย์ไง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็มีนางพิมพา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็มีสามเณรราหุล แต่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเป็นกษัตริย์ จะเป็นจักรพรรดิ สละอันนั้นออกมา สละอันนั้นออกมาด้วยอำนาจวาสนาบารมีของท่าน ๔ อสงไขย ๘ อสงไขย ๑๖ อสงไขย อำนาจวาสนาบารมี เวลามันคิด มันคิดบวก คิดดี คิดถึงคุณธรรม

ถ้าเป็นทางโลกๆ ทางโลกเราเกิดมาโลกธรรม ๘ มีลาภเสื่อมลาภ มียศเสื่อมยศ ถ้าผู้ที่มีคุณธรรมในหัวใจของตน จะทำสิ่งใดอ่อนน้อมถ่อมตน ยศถาบรรดาศักดิ์ได้แล้วเพื่อประชาชน เพื่อความสงบสุขของสังคม ชาติ ศาสนา ศาสนาเป็นผู้เชื่อม เป็นผู้เชื่อมให้สังคม ให้ประชาชนมีน้ำใจที่ความเป็นธรรมต่อกัน

เริ่มต้นจากทานไง ถ้าทานมีการเสียสละ ทำให้สังคมร่มเย็นเป็นสุข สมณะชีพราหมณ์จะได้มีโอกาสประพฤติปฏิบัติไง วัด วัดที่เรียบง่าย วัดที่บรรยากาศสมควรแก่การปฏิบัติไง

วัดเรามีฝ่ายปกครองเขามาบังคับ ทำไมท่านไม่สร้างโบสถ์ ทำไมท่านไม่สร้างถาวรวัตถุ เพราะว่าเขารู้ว่าท่านมีศักยภาพ ท่านทำได้

เราบอก ไม่ได้หรอก โบสถ์ อิฐหินทรายปูนมันเป็นเรื่องทางโลก มันเป็นเรื่องมันเก็บความร้อน เวลาพระอาทิตย์ขึ้น เวลากลางคืนมันแผ่ความร้อน แต่ถ้าเป็นต้นไม้ เป็นป่า เป็นเขา มันเข้ากับธรรมชาติ ธรรมชาติมันเข้ากับธรรม ถ้าเข้ากับธรรมนะ ผู้ที่ฝึกหัดปฏิบัติธรรมนะ ควรจะมีที่ฝึกหัดปฏิบัติอย่างนั้น

เราเกิดมาเรามีพ่อมีแม่ พ่อแม่อบรมบ่มเพาะคุ้มครองดูแลเรามานะ ถ้าเราบวชเป็นพระ บวชเป็นพระ ถ้ามีครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมๆ ท่านทำไว้เป็นตัวอย่างไง ท่านไม่ให้พระแซงหน้าแซงหลัง แซงออกไปสร้างแต่ความมหัศจรรย์พันลึกในทางสังคม ทางโลก แล้วก็เป็นภาระ เป็นการรบกวนบ้านกวนเมือง ทำให้สังคมบอบช้ำ ทำให้คนต้องกระเสือกกระสน เพราะอะไร เพราะเราศรัทธาไง เราศรัทธาในพระพุทธศาสนา

แต่ถ้าครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมๆ ถ้าเป็นธรรมๆ สิ่งที่มันควรแก่การสถานที่ฝึกหัดปฏิบัติ สัปปายะ ๔ หมู่คณะ เพื่อนฝูงที่ปฏิบัติด้วยกันเป็นสัปปายะหาได้ยาก อาหารเป็นสัปปายะ ฉันแล้วไม่ง่วงเหงาหาวนอนไง เขาฉันแต่ข้าวเปล่าๆ กับผักกับหญ้า นี่อาหารเป็นสัปปายะ สถานที่ๆ เป็นสัปปายะ

มีพระเขามาตรวจที่นี่ไง เขามาเห็นร้านของเรา เขาก่ายหน้าผากเลย เขาบอก เฮ้ย! มันอยู่กันอย่างไรวะ มันกันอะไรได้นั่นน่ะ นี่เขาพูดไง

ถ้าเราเป็นทางโลก โอ้โฮ! เราก็เฉา เราก็หงอย เราก็ไม่เท่าทันหมู่คณะ ไม่เท่าทันโลกไง แต่ในหัวใจเรานะ อัพโภกาสิกังคะ ธุดงค์ข้อหนึ่งในธุดงค์ ๑๓ พระธุดงค์ๆ หลวงตาพระมหาบัวท่านบอกว่าวิมาน รู้จักวิมานไหม วิมานน่ะ วิมานของผู้ฝึกหัดปฏิบัติไง แต่มันเป็นขวากหนามกับกิเลสนะ โอ้โฮ! มันจะอยู่กันอย่างไร มันอยู่อย่างไร

อัพโภกาสิกังคะนะ เปิดโล่ง อากาศปลอดโปร่ง ถ้าครูบาอาจารย์ที่ดีงาม ท่านสงวน ท่านรักษาไว้ รักษาไว้ให้อนุชนรุ่นหลังมันได้รู้ได้เห็นของมันไง นี่ธุดงควัตร พระป่า พระธุดงค์

มีคนจะว่ามาตีโพยตีพายนะ “โอ้โฮ! หลวงพ่อ วัดป่าๆ มันยิ่งกว่ารีสอร์ตอีก มันสร้างกันมหัศจรรย์พันลึก หลวงพ่อไม่เอาบ้างหรือ”

เราบอก “ถ้ากูบ้าก่อนกูถึงทำอย่างนั้น ถ้ากูยังมีสติ กูไม่บ้า กูไม่ทำอย่างนั้น”

กูไม่ทำอย่างนั้นเพราะอะไร เพราะว่ามันเห็นคุณค่าไง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้อยู่โคนต้นโพธิ์ ต้นโพธิ์เป็นสัญลักษณ์ตันไม้ในพระพุทธศาสนา หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น ท่านไปบรรลุธรรมที่โหล่งขอด ท่านเห็นคุณเห็นประโยชน์ของมันมากมายมหาศาล ขอบคุณๆ

วันเกิดๆ เกิดจากพ่อจากแม่ พ่อแม่เป็นพระอรหันต์ของลูก พ่อแม่ให้ชีวิตนี้มา พ่อแม่เลี้ยงมา ดื่มเลือดในอกจากแม่ น้ำนมนั่นน่ะมันกลั่นออกมาจากเลือด

เวลาเกิดทางโลกมีพ่อมีแม่ พ่อแม่เป็นพระอรหันต์ของลูก ขอบคุณ ขอบคุณที่พ่อแม่เลี้ยงดูมา ขอบคุณที่พ่อแม่ให้การศึกษา ขอบคุณที่พ่อแม่ป้อนน้ำป้อนข้าวมา เราขอบคุณให้ชีวิตนี้มา แล้วชีวิตนี้มามีอำนาจวาสนาหรือไม่ ถ้ามีวาสนา พยายามขวนขวายหาสิ่งที่ดีงาม แล้วอะไรมันดีงามล่ะ

เวลาพระเจ้าสุทโธทนะให้สามเณรราหุลไปขอสมบัติจากพ่อไง จะสืบราชบัลลังก์ ความเห็นของพระเจ้าสุทโธทนะจะให้เป็นกษัตริย์ ให้สามเณรราหุลไปขอสมบัติจากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ถ้าไปขอองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะให้เป็นกษัตริย์ เป็นจักรพรรดิหรือ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ให้พระสารีบุตรบวชสามเณรราหุลเป็นสามเณรองค์แรกของโลกไง สามเณรราหุลเป็นพระอรหันต์นะ เวลาเป็นพระอรหันต์ ไปเทศนาว่าการเอาพระเจ้าสุทโธทนะเป็นพระอรหันต์

เวลาอริยทรัพย์ๆ ทรัพย์ในพระพุทธศาสนาไง แล้วพระอรหันต์มันอยู่ที่ไหนวะ เราไม่เคยเห็นน่ะ พระอรหันต์อยู่ในอากาศ พระอรหันต์อยู่ในพระไตรปิฎก

เวลาพระอรหันต์มันอยู่ในหัวใจของหลวงปู่มั่น มันอยู่ในหัวใจ วิหารธรรมๆ ไง ถ้าธรรมอันนั้นมันเกิดขึ้นมา มันเกิดขึ้นมาอย่างไรไง

เราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนาไง พ่อแม่เลี้ยงดูมาให้มีสัมมาอาชีวะ ให้เป็นคนดี ให้อยู่กับสังคมโลก นี่ผลของวัฏฏะเวียนว่ายตายเกิด ใครมีอำนาจวาสนามาสร้างสมบุญญาธิการมานะ พันธุกรรมของจิต

เวลาพระสมัยพุทธกาลไง ผู้ที่มีบุญมีกุศลนะ เวลาเอหิภิกขุ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบวชให้ แล้วขอบวช มีบริขาร ๘ เป็นทิพย์มาเลย เพราะเขาสร้างสมของเขามา

พาหิยะๆ ไปฟังธรรมองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นพระอรหันต์ เอหิภิกขุ จะขอองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบวช

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกว่า เธอไม่มีบริขารบวชได้อย่างไรล่ะ

พระอรหันต์นะ เขาสำเร็จตั้งแต่เขาเป็นฆราวาสไง แล้วเขาไปหาบริขาร ๘ โคแม่ลูกอ่อนขวิดเสียชีวิตเลย

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านรู้ว่านี่พระอรหันต์ เพราะท่านเป็นผู้แสดงธรรมแก้ไขให้เขาเป็นพระอรหันต์เอง แล้วจะทอดทิ้งอย่างนั้นหรือ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไปเก็บศพ ไปเผาศพให้เองเลย พระงงน่ะ

นี่ไง พระอรหันต์มันอยู่ที่ไหนวะ

มันอยู่ในหัวใจที่มีมัคโค มีทางอันเอก ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ มันต้องมีเหตุมีผลของมัน

เราทำหน้าที่การงานทางโลกเหน็ดเหนื่อย ทั้งๆ ที่ผู้บริหาร บริหารนั่งโต๊ะๆ ก็เครียด เขาต้องมีหน้าที่การงานของเขา เขาถึงมีผลตอบแทนของเขา แล้วถ้าเขาเป็นสัมมาทิฏฐิถูกต้องชอบธรรมขึ้นมา เขาสร้างคุณประโยชน์ไง

ดูหลายๆ คนเขาคิดเทคโนโลยีขึ้นมาเป็นทางวิชาการ แล้วมาสร้างเป็นธุรกิจให้พวกเราได้มีงานทำ ให้พวกเราได้มีเงินใช้ ให้พวกเรา เขาสร้างประโยชน์ นี่ก็ประโยชน์โลกทั้งนั้นน่ะ

เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้พระสารีบุตรบวชสามเณรราหุลไง พระเจ้าสุทโธทนะก็หวังว่าจะได้เป็นกษัตริย์ พระพุทธเจ้าให้บวชนะ ตัดขั้วหัวใจ

หนึ่ง บุตรของตน ลูกของตน หนีจากพระราชวังไปบวชเป็นศาสดา หลานของตนควรจะได้เป็นกษัตริย์ต่อไป องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็บวชซะ มันสะเทือนใจมาก ถึงเข้าไปด้วยความเจ็บช้ำน้ำใจ เจ็บช้ำน้ำใจเพราะทางโลกไง โลกกับธรรม ถึงขอองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า ต่อไปในอนาคต ถ้าใครจะบวช ต้องให้พ่อแม่อนุญาตก่อน

มันถึงเป็นวินัยมาจนปัจจุบันนี้ไงว่า ถ้าพ่อแม่ไม่อนุญาต บวชไม่ได้ มีหนี้สินก็บวชไม่ได้ หนีกฎหมายก็บวชไม่ได้ บวชไม่ได้ไง

อะหัง ภันเตๆ นั่นน่ะ เวลาเขาถาม มนุสโสสิ เอ็งเป็นมนุษย์หรือเปล่า ไม่เป็นมนุษย์ เพราะพญานาค นาคอยากบวชไง ก็แปลงร่างเป็นคนมาบวชไง พอบวชแล้ว เวลานอนหลับมันก็คลายฤทธิ์ของตัวเองไง โอ้โฮ! เป็นพญานาคเต็มห้องเลย นี่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติๆ เป็นวินัยมา

นี่พูดถึงว่าจะเกิดจากธรรม

เกิดจากโลกก็เกิดจากโลก เพราะเรามีพ่อมีแม่ ผลของวัฏฏะมันมีบุญมีกรรม คนเราจะเกิด เกิดเพราะกรรมของตน เกิดเพราะการกระทำของจิตดวงนี้ จิตดวงนี้ได้สร้างบุญสร้างกรรมมามากน้อยขนาดไหน แล้วมันมีกรรมมันบาลานซ์กับพ่อกับแม่มาเกิดร่วมกัน นี่เกิดโดยกรรม แล้วเกิดโดยกรรม เกิดเป็นมนุษย์มันต้องมีพ่อมีแม่ไง

นี่ไง อาหาร ๔ กวฬิงการาหาร อาหารของมนุษย์ คำข้าว เทวดา วิญญาณาหารไง พรหม ผัสสาหารไง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มโนสัญเจตนาหาร มโนครอบจักรวาลทั้งสิ้น ด้วยความบริสุทธิ์ผุดผ่องไง

สิ่งที่เป็นธรรมๆ ขึ้นมา ถ้าจิตใจมันเป็นธรรมๆ นะ เกิดกับโลก แล้วถ้าเกิดกับธรรมๆ เรามีอำนาจวาสนาเกิดเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา มีครูบาอาจารย์ที่ดีงามไง เราทำบุญทำกุศลเพราะเรามีศรัทธา

ศรัทธา เห็นไหม ถ้าไม่มีศรัทธา จะลากเราเข้ามาวัดได้อย่างไร เพราะศรัทธาของเรา ลากเราเข้ามาวัด ศรัทธาแก้กิเลสไม่ได้ ศรัทธาแก้กิเลสไม่ได้ ทีนี้พวกเรามีศรัทธาขึ้นมา เชื่อมั่นในครูบาอาจารย์องค์ใดก็ไปที่นั่น

นี่ไง สพฺเพ สตฺตา สัตว์ทั้งหลายเป็นเพื่อนเกิด แก่ เจ็บ ตายด้วยกันทั้งหมดทั้งสิ้น มันมีเวรมีกรรม ทำไมเรามาเกิดเป็นพ่อเป็นแม่กันล่ะ ทำไมลูกมาเกิดกับพ่อกับแม่ล่ะ ไอ้นี่มีศรัทธาของเรา เราก็ศรัทธาครูบาอาจารย์องค์ไหนไง

แล้วเวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านะ เทศนาว่าการ เวลาสิ่งที่ต้องการให้เข้าสู่ทางสายกลางในพระพุทธศาสนา ห้ามเชื่อๆ ห้ามเชื่อแล้วมีศรัทธา ศรัทธาปลุกให้เราหูตาสว่างขึ้นมา

แต่หนทางมันไม่ใช่ หนทางไม่ใช่มันก็เป็นอุปาทานหมู่ เป็นกลุ่มเป็นก้อนอยู่อย่างนั้นไง ถ้าเรามีศรัทธาของเรา มันต้องมีกาลามสูตร มันต้องมีสติปัญญา ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ เขาทำหน้าที่การงานของเขา เขามีสติปัญญาของเขา เขาถึงสร้างสถานะของเขาขึ้นมาได้ พระปฏิบัติๆ มันต้องมีศีล สมาธิ ปัญญา สติๆ มันเท่าทันๆ

เอ๊ะ! เราก็ศรัทธาครูบาอาจารย์นะ แต่ท่านทำอย่าง พูดอย่างหนึ่ง เวลาทำอีกอย่าง ก็ทำอีกอย่างหนึ่ง เอ๊ะ! เอ๊ะ! เราหาครูบาอาจารย์ใหม่แล้ว ถ้ามีครูบาอาจารย์ท่านชี้เข้ามาที่ใจของตน เพราะอะไร สมาธิเป็นอย่างไร

เวลาทำความสงบของใจเข้ามา สิ่งที่มีค่าที่สุดคือจิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ เราว่าเราเป็นคนประเสริฐที่สุด แต่จริงๆ คือใจของเราประเสริฐที่สุด หัวใจของเราสำคัญที่สุด

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรารถนารื้อสัตว์ขนสัตว์ รื้อหัวใจของสัตว์โลก รื้อหัวใจของสัตว์โลก เห็นไหม เวลาเราใช้สติปัญญา ใช้สมอง เวลาทางสายกลางในพระพุทธศาสนา ปัญญาเกิดจากจิต เกิดจากพุทโธ ทำความสงบของใจเข้ามา ใจสงบระงับแล้วนะ น้อมไปเห็นสติปัฏฐาน ๔ เห็นกาย เห็นเวทนา เห็นจิต เห็นธรรม หนทางในพระพุทธศาสนาไง

สติปัฏฐาน ๔ จริง คือจิตเป็นสัมมาสมาธิ แล้วเห็นกาย เห็นเวทนา เห็นจิต เห็นธรรมโดยธรรม

โลก เห็นกายขึ้นมา โอ้โฮ! ขัดสีฉวีวรรณเยี่ยมยอด แล้วบอกพิจารณาอสุภะๆ

อสุภะ เอ็งก็คิดเอาเองไง แต่ถ้าจิตมันสงบแล้วเวลามันเห็นกายนะ มันเห็นกาย ไม่ใช่เห็นอสุภะ

เห็นกายก่อน พิจารณากาย กายนอก กายใน กายในกาย ถึงจะเป็นอสุภะ อสุภะเพราะอะไร อสุภะเพราะมันเข้าถึงจิต มันเข้าถึงจิตเพราะอะไร เข้าถึงจิตเพราะว่ากิเลสมันฝังอยู่ตรงนั้น กามราคะ ปฏิฆะมันอยู่ที่นั่น แล้วมันพิจารณาไปแล้วเวลามันถอดมันถอน พอมันถอดมันถอนแล้ว ถอดถอนแล้วหมดเลย ว่างหมดเลย นั่นน่ะ อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขารา สงฺขาราปจฺจยา วิญฺญาณํ

จิตเดิมแท้ เขาบอกว่า ธรรมะมีอยู่ดั้งเดิม จิตเดิมแท้มันผ่องใส จิตเดิมแท้เป็นการสิ้นสุดแห่งทุกข์

จิตเดิมแท้นั่นน่ะจิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ ไปเกิดเป็นเทวดา เป็นอินทร์ เป็นพรหม ใครไปเกิด มาเกิดเป็นมนุษย์ ใครเป็นคนมาเกิด เกิดด้วยบุญหรือเกิดด้วยบาป เกิดด้วยบาป

ถ้ามันเกิดโดยความเป็นมนุษย์ เราเกิดกับโลก เกิดกับธรรมๆ เราเกิดมาแล้ว เราบวชแล้ว กึ่งกลางพระพุทธศาสนา ศาสนาจะเจริญอีกหนหนึ่งไง

หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านเป็นโรงงานผลิตพระอรหันต์ ท่านสร้างธรรมทายาทไว้มากมาย กาลามสูตรๆ ถ้าเราคัดเราเลือกว่าครูบาอาจารย์องค์ไหนที่ปฏิบัติตรง ปฏิบัติตามหลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นขึ้นมาไง แต่ครูบาอาจารย์ที่ท่านปฏิบัติมา กอบโกยมาเป็นสมบัติของตน ยึดมั่นเป็นสมบัติของตน เป็นหมู่คณะไม่มี

เพราะหลวงตาพระมหาบัวท่านบอกว่า เป็นหมู่เป็นคณะกัน เป็นหมู่คณะ คณะในพระพุทธศาสนาไง พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงธัมมจักฯ พระอัญญาโกณฑัญญะมีดวงตาเห็นธรรม พระปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ทำไมเห็นองค์เดียว

นี่อำนาจวาสนาของคนมันแตกต่างกัน แล้วเราฝึกหัดปฏิบัติตามความเป็นจริงไง

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา เราเกิดมาแล้ว เราเกิดมากึ่งกลางพระพุทธศาสนา เราภูมิใจที่เราเกิดมาเจอครูบาอาจารย์ของเราไง

ครูบาอาจารย์ที่เป็นจริงนะ ในทางโลก ใครชี้ความบกพร่อง ใครชี้จุดความเสียหายเราได้ นั่นน่ะเป็นครูบาอาจารย์ที่ดีงาม ครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมๆ ท่านชี้ถึงความหลงใหลของเรานะ

ทำอะไรไปแล้ว ว่างๆ ว่างๆ

ท่านบอกว่าไอ้นั่นมันหัวตอ หลับใหลตั้งแต่เดินอยู่เหมือนกับซากศพ มันว่างๆ ว่างๆ มันหดเข้ามาโดยไม่ทำอะไรเลย

แต่ถ้าเป็นจริงๆ จิตสงบแล้ว ถ้ามันยกขึ้นสู่วิปัสสนาได้ ทางสายกลางในพระพุทธศาสนา สมถกรรมฐาน วิปัสสนากรรมฐาน ถ้าวิปัสสนากรรมฐาน เวลามันเกิดปัญญาขึ้นมา มันปัญญาเกิดจากจิต ปัญญาเกิดจากการฝึกหัด จากจิตใต้สำนึกเลย ไม่ใช่ปัญญาสมอง ไม่ใช่ปัญญาของเราอย่างนี้ แล้วถ้ามันทำได้จริงจัง

ถ้าไม่มีครูบาอาจารย์ ไม่มีทาง มันคิดเองเออเองไปทั้งหมดน่ะ คิดเองเออเองขึ้นไปมันก็โดนไม้หน้าสามไง

ไม้หน้าสาม ถ้าเป็นทางโลก มันก็โดนร่างกายก็เจ็บปวด ก็โกรธแค้น ถ้าเป็นธรรมนะ มันโดนไม้หน้าสามนะ กิเลสมันหัวแตกเลย เลือดซ่กเลยล่ะ ไอ้เรายืนดูอยู่ เราก็ขำ ยืนดูใจของเราเองไง

มันถึงเคารพบูชาที่ครูบาอาจารย์ฟาดด้วยไม้หน้าสามไง ยิ่งฟาดยิ่งรื่นเริง ยิ่งฟาดยิ่งอาจหาญ อาจหาญเพราะว่าเรารู้กิเลส เราต่อสู้กับมัน แล้วมีครูบาอาจารย์เป็นแบ็กคอยประคอง คอยผลักดันให้เข้าไปเผชิญหน้ากับมัน

เราคนเดียวมันไม่ไหว น้อยเนื้อต่ำใจ

สัปปายะ ๔ ไง อาหารเป็นสัปปายะ สถานที่เป็นสัปปายะ สถานที่อย่างนี้เอ็งอยู่กันได้อย่างไรวะ

อัพโภกาสิกังคะนะเว้ย นี่วิมานนะมึง มึงเห็นไปโดยดูถูกดูแคลน อยากจะให้สร้างโบสถ์สร้างวิหาร เขามาบังคับให้เราสร้างนะ

เป็นไปไม่ได้หรอก ชีวิตทั้งชีวิตนี้เกิดมาแล้ว ทำคุณงามความดี ทำคุณงามความดี ทำคุณงามความดีทิ้งเหวไง ใส่บาตรๆ ทิ้งเหวบุญ กุศลมหาศาล ใส่แล้วไม่ติดไม่ยึด ใส่บาตรไปแล้วยังติดตามไป ของกูๆ

ก็เอ็งใส่ไปแล้ว ของกูอยู่ที่ไหน ไม่มีหรอก นี่ของพระ พระบิณฑบาตมาทั้งนั้น ของเอ็งไม่มี ของเอ็งให้ตอนที่เอ็งหลุดจากมือเอ็งแล้วน่ะ ยึดมั่นถือมั่นไง

ถ้าทิ้งเหว ทิ้งไปเลย ทิ้งใส่บาตรพระด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์ นั่นน่ะบุญกุศลที่ยิ่งใหญ่ บุญกุศลเพราะปฏิคาหกไง หามาด้วยความบริสุทธิ์ผุดผ่อง ให้ด้วยความตั้งใจ ให้แล้วจบ มันก็จะเป็นธรรมไปเรื่อยๆ หัวใจเราก็งอกงามขึ้นเรื่อยๆ

โลกกับธรรม

โลก เกิดมาพยายามกอบโกยยึดมั่นถือมั่น

ธรรม ทิ้งหมด ทิ้งไว้กับโลกนี้

คนที่หาสมบัติมาได้มากน้อยขนาดไหน ทิ้งไว้เป็นสมบัติสาธารณะ แต่ถ้าเป็นทางโลก ทิ้งไว้เป็นสมบัติของชาติของตระกูล แต่ตัวเองได้อะไรไป

บุญและบาป

เกิดกับโลก เกิดกับธรรม เราตั้งสติของเรา แล้วเราคัดเลือกคัดแยกให้เป็นประโยชน์กับตน เอวัง